Sporadische Cerebrale Amyloïd Angiopathie (sCAA) is een aandoening van de hersenen waarbij een eiwit, amyloïde, zich ophoopt in de bloedvaten. Dit kan de bloedvaten beschadigen, waardoor ze verstopt raken of gaan lekken.

sCAA komt vaker voor dan je misschien denkt. Het is een van de belangrijkste oorzaken van hersenbloedingen bij oudere mensen. Onderzoek met MRI-scans laat zien dat ongeveer 1 op de 10 mensen boven de 65 jaar tekenen van sCAA kan hebben. Gelukkig hebben niet alle mensen hier last van.

 

 

Oorzaak

De oorzaak van sCAA is nog niet helemaal duidelijk. Iedereen maakt een eiwit genaamd amyloïd aan in de hersenen. Normaal gesproken wordt dit eiwit via de bloedvaten naar het hersenvocht afgevoerd. Bij mensen met sCAA lijkt dit opruimen minder goed te werken. Daardoor blijft het eiwit zitten in de wand van de bloedvaten. Artsen kunnen sCAA vaststellen als iemand 55 jaar of ouder is, maar meestal worden patiënten pas ontdekt als ze 65 jaar of ouder zijn.

 

Wat zijn de symptomen van sCAA?

Patiënten met sCAA kunnen verschillende klachten ervaren. De aandoening wordt vaak ontdekt na een hersenbloeding. Daarnaast kunnen mensen met sCAA problemen met hun geheugen, epilepsie of tijdelijk verlies van functies hebben. Sommige mensen hebben weinig last van deze ziekte, terwijl anderen er meer mee te maken krijgen.

 

 

 

Hoe wordt de diagnose gesteld?

De diagnose kan pas met 100% zekerheid worden gesteld na het onderzoeken van hersenweefsel onder een microscoop, wat alleen mogelijk is na het overlijden. Tijdens het leven maakt de arts een schatting van de diagnose op basis van de symptomen en een MRI-scan van de hersenen.

 

Is sCAA erfelijk? 

CAA is bijna nooit erfelijk. Wel bestaat er in Nederland rondom Katwijk en Scheveningen een erfelijke vorm (HCHWA-D of Katwijkse ziekte genaamd). De erfelijke vorm verloopt vaak ernstiger. Als u familiebanden hebt met Katwijk en/of al op hele jonge leeftijd klachten hebt, zal de neuroloog met u bespreken of het nodig is u te laten testen op HCHWA-D. Meestal is er bij CAA sprake van de niet-erfelijke vorm. We noemen dit sporadische CAA. Uw familieleden hebben dan geen verhoogde kans op het krijgen van sCAA.

 

Is er een behandeling voor sCAA?

Helaas is er op dit moment nog geen behandeling voor sCAA. Hier wordt wel hard aan gewerkt in het laboratorium, maar we denken dat het nog jaren gaat duren voordat er een medicijn op de markt is. Patiënten met een hoge bloeddruk  hebben meer kans op (nieuwe) hersenbloedingen. Daarom raden we aan de bloeddruk een keer per jaar te laten meten bij de huisarts, en zo nodig vaker. De huisarts kan dan als het nodig is medicijnen voorschrijven die de bloeddruk verlagen.

 

 

Hoe verloopt sCAA?

Het verloop van sCAA is moeilijk te voorspellen en kan per persoon heel verschillend zijn. De ene persoon krijgt snel ernstige problemen met het geheugen of een nieuwe hersenbloeding, terwijl anderen jarenlang geen klachten hebben. Er is op dit moment geen manier om te zeggen hoe de ziekte zich zal ontwikkelen. We doen onderzoek om hier meer over te leren, zodat we in de toekomst beter kunnen uitleggen wat je kunt verwachten en hoe we het verloop kunnen beïnvloeden. 

 

 

Wat kunt u zelf doen?

 

Roken is slecht voor de bloedvaten in je hoofd. We adviseren je daarom om niet te roken. Ook is het beter om niet te veel alcohol te drinken. Daarnaast kunnen bloedverdunners het risico op hersenbloedingen verhogen. Als je bloedverdunners gebruikt of in de toekomst moet gebruiken, praat dan met je neuroloog over de risico’s.

We weten niet zeker of voeding, bewegen of dingen zoals slaap invloed hebben op sCAA. Dit is nog niet goed onderzocht. Maar voor je hart en bloedvaten is het altijd slim om gezond te eten en goed voor jezelf te zorgen.

U kunt hiervoor tips krijgen op de website van de Hartstichting. 

Er zijn op medische gronden geen beperkingen ten aanzien van bijvoorbeeld autorijden, lichamelijke inspanning, vliegen of vrijen. Na een hersenbloeding of infarct gelden er wel, voor bepaalde tijd, wettelijke beperkingen bijvoorbeeld ten aanzien van autorijden. 

 

(Bron: Dutch CAA Foudation)